1391/11/7 580

روان شناسان معتقدند اندیشه ها و پندارهای ما کیفیت زندگی مان را می سازند و باعث موفقیت یا شکست، سلامتی یا بیماری، خوشبختی یا بدبختی مان می شوند. 

روان مان را مثبت کنیم!


روان شناسان معتقدند اندیشه ها و پندارهای ما کیفیت زندگی مان را می سازند و باعث موفقیت یا شکست، سلامتی یا بیماری، خوشبختی یا بدبختی مان می شوند.

درواقع با اندیشه های مثبت، انسان سرشار از شور و شوق، تندرستی و آرامش می شود و با افکار منفی احساس شکست، بدبینی و... می کند. توانمندی ها، اعتمادبه نفس و خودباوری های فرد با اندیشه های مثبت افزایش می یابند درحالی که با افکار منفی، احساس ناتوانی، حقارت و خودکم بینی ها تشدید می شود.

وقتی اندیشه های منفی ذهن انسانی را درگیر می کند، خواسته یا ناخواسته آن را در ذهن تکرار می کند و این تکرار باعث می شود اندیشه های منفی قوی تر شوند. همیشه انسان برای بقا و بهترزیستن تلاش می کند، اما در این حرکت مهم ترین مساله، بهره مندی از تفکر مثبت است.

● روان شناسی مثبت یعنی چه؟
روان شناسی مثبت یعنی مطالعه علمی عملکرد یک انسان ایده آل؛ اولین جمله ای که در ویکی پدیا، مقابل این اصطلاح می یابید، اما به راستی این علم نوظهور واقعا درباره چه چیز بحث می کند؟ آن طور که مارتین سلیگمن، پدر روان شناسی مثبت می گوید: «این روان شناسی، روان شناسی قرن بیست و یکم است؛ علمی که به جای توجه به ناتوانی ها و ضعف های بشری، بر توانایی انسان ها متمرکز شده است؛ توانایی هایی از قبیل شادزیستن ، لذت بردن، قدرت حل مساله و خوش بینی.»

به گفته دکتر بهروز بیرشک، روان شناس و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، مثبت اندیشی یکی از شاخه های روان شناسی است که از دهه ۱۹۹۰ میلادی به بعد مطرح شد و در حال حاضر از جایگاه خاصی برخوردار است، به خصوص بعد از سال ۲۰۰۰ میلادی که مرتب بر اهمیت موضوع و تعداد مقالات و تحقیقات انجام شده در این زمینه افزوده شده است.

وی معتقد است با آنکه در رشته روان شناسی بیش از ۵۳ شاخه روان شناسی وجود دارد، اما آنچه در گذشته در این رشته بیشتر به آن توجه می شد، توجه به ضعف ها، نقص ها و مشکلات بود و از این جنبه به مشکلات فردی نگریسته می شد. درحقیقت از دهه ۱۹۹۰ به بعد، مساله مثبت اندیشی توسط مارتین سلیگمن، روان شناس مشهور آمریکایی مطرح شد که پیش از این در زمینه روان شناسی به خصوص جنبه های رفتاری و شناختی فعالیت داشت. این زمینه خاص از روان شناسی بر ویژگی ها و توانایی های انسان ها و کمک به افراد برای شادترزیستن تمرکز دارد در حالی که بسیاری دیگر از شاخه های روان شناسی بر رفتارهای نابهنجار و دارای اختلال تمرکز می کند.

● توانایی ها جایگزین ضعف ها می شود
بنا به گفته این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، با آنکه در کار بالینی، درمان براساس ۲ نوع تقسیم بندی «سازمان جهانی بهداشت» (تعریف اختلالات روانی در یک کتاب راهنما) و «جامعه روان پزشکی آمریکا» (کتاب راهنمایی برای تشخیص مشکلات شخصیتی، جنبه های بیمارگونه و چگونگی درمان) انجام می شود، اما مهم ترین هدف در شاخه روان شناسی مثبت، مطالعه و تحقیق درباره چگونگی ایجاد و تداوم بخشیدن به عواطف مثبت مانند شادی، امید، اعتماد و پرورش اندیشه های مثبت در افراد است.

وی، یکی از اقدام های اساسی متخصصان فعال در این زمینه را تلاش برای تدوین نوعی نظام طبقه بندی برای تشریح توانایی ها و مهارت های مثبت انسان، می داند. به گفته دکتر بیرشک، بسیاری از روا ن شناسان به خصوص از نیمه دوم قرن بیستم که با دیدگاه روان شناسی انسان گرا فعالیت یا به این مساله اعتقاد داشته اند بر جنبه های مثبت و توانمندی انسان برای زندگی، اندیشیدن و خلق کردن توجه خاصی داشته اند که برای این منظور گروه بندی خاصی تعریف شده است. درواقع آنها ۶ گروه از توانایی های انسان را در این نظام، مشخص کرده اند؛ خرد و دانایی، شجاعت، تنوع دوستی، عدالت جویی، اعتدال و تعالی.

● کاربردهای روان شناسی مثبت
روان شناسی مثبت کاربردهای متنوع و گسترده ای در زمینه های آموزش، درمان، خودیاری، مدیریت استرس و مسایل محیط کار دارد. با به کارگیری راهبردهای برآمده از روان شناسی مثبت، آموزگاران، مربیان، درمانگران و کارفرمایان می توانند در دیگران انگیزه ایجاد و کمک کنند نقاط قوت شخصی خود را بهتر درک کنند و پرورش دهند.

بنا به گفته های این روان شناس، در این شاخه روان شناسی، فقط از یک بعد به انسان نگریسته نمی شود و توجه به زمینه های مثبت از توانایی ها گرفته تا ویژگی های مثبت در یک فرد از اهمیت خاصی برخوردار است و در درمان به جای توجه به نقاط ضعف و کمبودها و اختلال ها، بیشتر به توانایی های فرد توجه می شود. به علاوه، روان شناسی مثبت به فرد کمک می کند بر بسیاری از مسایلی که تصور می کند برایش مشکل ساز است، فائق شود. درحقیقت روان شناسی مثبت به نوعی مطالعه ای علمی درمورد رفتارهای یک انسان موردقبول و طبیعی است. یکی از بحث های مهم در این رشته، این است که چقدر آدم های شاد، خوش بین یا بدبینی هستیم و چه دیدگاه مثبتی نسبت به خود داریم. نگرش بدبینانه باعث به وجود آمدن چه مشکلاتی در زندگی می شود و در مقایسه با آن، خوش بینی تا چه حد در موفق بودن زندگی موثر است. شادی، خوش بینی، مراقبت و توجه، شخصیت قوی، امید، تفکر مثبت، انعطاف پذیری و... از مباحث عمده روان شناسی مثبت است.

● مهم ترین یافته های پژوهشی در روان شناسی مثبت
دکتر بهروز بیرشک معتقد است به کارگیری کلمه «بیمار» در هر شرایطی مناسب نیست چراکه بسیاری از افراد بیمار نیستند، بلکه درمانده هستند و خلق پایینی دارند. آنها به دنیا بدبینانه می نگرند و اغلب اعتمادبه نفس پایینی دارند. مثلا زمانی که در برخی از افراد افسردگی تشخیص داده می شود، اگر دلایل ارگانیسم در بروز این حالت نقش نداشته باشند، برای درمان، باید در محدوده تفکر فرد، برداشت ها و تفسیرهای وی از مسایل پیرامون، گام برداشت. معمولا این افراد آینده را مبهم می بینند و یأس و ناامیدی وجود آنها را فراگرفته و امیدی به زندگی ندارند. در این شرایط باید سعی شود فرد شناخت بهتری نسبت به خود پیدا کند و معیارها و چگونگی برداشت هایش را به سمت تفکری مثبت نگر تغییر دهد.

هر چقدر انسان شناخت بیشتری از خود داشته باشد بهتر می تواند در برداشت ها و تفسیرها به دنبال نگرشی مثبت باشد و به جهان با دید دیگری بنگرد. به گفته وی، همه چیز سیاه نیست و در روان شناسی مثبت نیز قرار بر این نیست تمام مسایل برای افراد با نمایی سفید جلوه داده شود، بلکه سعی می شود جنبه های مثبت بیش از جنبه های منفی نمود پیدا کند. مثلا مردم عموما شاد هستند. پول لزوما خوشبختی و بهزیستی همراه نمی آورد اما خرج کردن پول می تواند افراد را خوشحال تر کند. داشتن روابط اجتماعی قوی و شخصیت بهترین راه مبارزه با ناامیدی و شکست است و با وجودی که شادی تحت تاثیر عوامل ژنتیکی است، اما می توان با ایجاد و گسترش خوش بینی، قدرشناسی و نوع دوستی شادزیستن را یاد گرفت. نگرش انسان عاملی موثر در چگونه زندگی کردن اوست. معمولا آنچه افراد از آن به عنوان شادبودن یاد می کنند، شادی ای است که عوامل موثر بیرونی در شکل گیری آن نقش داشته و موقتا باعث شادزیستن فرد می شود درحالی که شادی ای که در پی نگرش و تفکری مثبت ایجاد می شود، آن است که فرد از درون آن را احساس می کند و با دید بهتری به زندگی می نگرد و آینده را روشن می بیند و انگیزه بیشتری برای کار و فعالیت دارد

● راهکارهایی برای تقویت تفکر مثبت
افکار انسان از چنان قدرتی برخوردارند که می توانند سازنده یا ویرانگر باشند بنابراین باید به خود و فرزندانمان بیاموزیم که افکارمان را هوشمندانه کنترل کنیم تا در زندگی به موفقیت و کامیابی های بزرگی دست یابیم.

نسبت به خودتان احساس خوبی داشته باشید و خود را خوب، توانا و باارزش بدانید.

فهرستی از صفات مثبت خود تهیه و راه های تقویت آنها را بیابید و تجربه کنید.

سعی کنید در گفتار و برخوردهای روزانه از کلمات و جملات مثبت استفاده کنید، مثلا در برخورد با دیگران به جای استفاده از کلمه «خسته نباشید» که دارای بار منفی و القای خستگی است، بگویید «خدا قوت، شاد باشید.»

از افراد منفی نگر که باعث ایجاد افکار ناخوشایند و منفی می شوند دوری یا سعی کنید کمتر با آنها برخورد داشته باشید.

به لحظات و خاطرات زیبا و دوست داشتنی گذشته فکر کنید.

به قدرت بیکران الهی ایمان داشته باشید و با خود تکرار کنید من لیاقت بهترین ها را دارم و با لطف خدای بزرگ به آنها خواهم رسید.

                       
دکتر بهروز بیرشک روان شناس و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران       

توضیح: نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاههای 'سلامت ۱۱۸' نمی باشد.

سلامت ۱۱۸: مرجع سلامت جسم و روان: پزشکی، روانشناسی، تغذیه، ورزش و زیبایی

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های سلامت ۱۱۸

مراقبت از مو در زمستان

شگفت انگیز‌ترین خواص خرمالو را بشناسید!

بعد از ورزش شیر کاکائو بنوشید

این قرص‌ها را نباید نصف کنید

تماشای نقاشی خط از زاویه غیر رو به رو

کت هوشمند گوگل گوشی شما را گُم نمی‌کند!

گردنبند نجات غریق ساخته شد

نرمی و لطافت پوست با ماسک زیره

خواص تغذیه ای فندق

ایدز، بیماری خاموش

ویلچری که با حالات چهره کنترل می‌شود

حمل بار به مناطق دورافتاده با کمک پهپاد

۱۱ دسامبر؛ زادروز "روبـرت کُخ" کاشف عامل بیماری سل

تغییر در ساختار مغزی کودکان با خیره شدن بیش از حد به نمایشگرها

عادات نادرستی که شما را زشت و پیر می کنند

آشنایی با روش تهیه پیتزا فوری رژیمی و سبزی‌جات

چطور طول دوره سرماخوردگی را کوتاه کنیم؟

10 دسامبر؛ زادروز مردی که به کتابخانه‌ها نظم داد

اولین ردیاب خواب "اپل" رونمایی شد

بهترین گجت‌های سال ۲۰۱۸ از نگاه "گاردین"

کاهش ۵۰ درصدی احتمال زوال عقل با نوشیدن آب پرتقال

خواص شگفت‌انگیز انار برای پوست و مو

ارتباط ابتلا به عفونت در جوانی و ریسک بیماری روانی

تاثیر مصرف روغن زیتون در پیشگیری از ابتلا به دیابت

۵ پروتکل درمان "چاقی‌" در طب سنتی را بشناسید

سلامت ۱۱۸ در شبکه های اجتماعی