1393/3/5 737

سندرم تنفسی خاورمیانه یا همان مرس (MERS) نخستین بار خرداد ۹۱ و در یک بیمار از کشور عربستان که بشدت از بیماری سینه پهلو رنج می برد، مشاهده شد. از آن زمان به بعد بیشتر از ۳۰۰ نفر به عفونت حاد ناشی از این بیماری مبتلا و حدود یک سوم آنها نیز جان سپردند.

چالش های ویروس مرس


سندرم تنفسی خاورمیانه یا همان مِرس (Middle East Respiratory Syndrome:MERS) نخستین بار خرداد ۹۱ و در یک بیمار از کشور عربستان که بشدت از بیماری سینه پهلو رنج می برد، مشاهده شد. از آن زمان به بعد بیشتر از ۳۰۰ نفر به عفونت حاد ناشی از این بیماری مبتلا و حدود یک سوم آنها نیز جان سپردند. راه های انتقال این بیماری تا مدت ها در پرده ای از ابهام قرار داشت، اما تحقیقات جدید، پرده از رازهای بسیاری برداشته، از جمله این که منشا این بیماری عفونی را باید در شترهای عربی جستجو کرد.

ویروس کرونای مرس در واقع یکی از خطرناک ترین ویروس های عصر جدید است که به گفته بسیاری از دانشمندان، هنوز شناخت دقیق آن به زمان بیشتری نیاز دارد.

منشأ ویروس
تحقیقات نشان می دهد منشأ سندرم تنفسی خاورمیانه چه در انسان ها و چه در شترها یکسان است. پروفسور نوربرت ناواونتی و جولانتا کولودزیه جک، دو ویروس شناس برجسته از موسسه ویروس شناسی ملی اتریش و جزو استادان دانشگاه دامپزشکی وین هستند. آنها مدت هاست روی نحوه انتقال این بیماری مهلک تحقیق می کنند. پروفسور ناواونتی و همکارش موفق شدند در یک منطقه جغرافیایی، ویروس هایی با توالی RNA مشابه را نه تنها در بدن افراد مبتلا، بلکه حتی در شترهای عربی پیدا کنند. RNA در واقع مخفف واژه ریبونوکلئیک اسید است که در فرآیند پیام رسانی و رمزخوانی ژنتیکی نقشی حیاتی ایفا می کند. پروفسور ناواونتی در این باره می گوید: «توالی مشابه RNA بیانگر امکان انتقال ویروس میان انسان ها و شترهاست. این پروسه را می توان به نوعی با زونوسیس در ارتباط دانست. زونوسیس فرآیندی است که به موجب آن یک بیماری عفونی از گونه های مختلف جانوری به یکدیگر و حتی به انسان ها یا برعکس منتقل می شود. بر اساس این آگاهی های ابتدایی است که می توان پراکنش ویروس ها و عکس العمل های مختلف آنها را مورد مطالعه قرار داد. واکسیناسیون شترها در حال حاضر از موضوعات مورد مناقشه است. شاید این تنها راهی باشد که بتوان از طریق آن پراکنش ویروس را متوقف کرد.»

حاملان رمزهای ژنتیکی دستخوش تغییر می شوند
محققان به منظور مطالعه بیشتر روی این ویروس، نمونه های متعددی از مخاط و غشای داخلی پلک ۷۶ شتر عمانی را تهیه کردند. در تحقیقاتی از این دست که بافت آسیب پذیر سیستم تنفسی است، معمولا انجام یکسری از آزمایش ها از جمله آزمایش غشای مخاطی نازک و شفاف بخش داخلی پلک در اولویت قرار دارد. هدف از این نمونه برداری نیز تعیین تاثیرگذاری احتمالی عفونت بر مخاط داخلی چشم هاست. این نمونه برداری اغلب توسط پرستاران متبحر انجام می شود که در آن با استفاده از ابزارهای بخصوص به آرامی از پلک پایین چشم نمونه برداری می کنند. آزمایش روی شترهای عمانی مشخص کرد پنج مورد آنها به این ویروس آلوده هستند. دانشمندان در مرحله بعد RNA شترهای عمانی آلوده را با RNA شترهای بیمار در کشورهای مصر و قطر مورد مقایسه قرار دادند. پروفسور ناواونتی در مورد نتیجه این مقایسه ها چنین گفت: «آنالیزهای ما نشان می دهد ویروس های یک منطقه یا کشور با ویروس های کشور دیگر تفاوت دارند. این به آن معناست که ویروس های کرونای موجود در بدن شترها، نژاد خاصی ندارند. اما نکته اینجاست که یک ویروس نه تنها می تواند شترها را آلوده کند، بلکه همزمان توانایی آلوده کردن انسان ها را نیز دارد.»

انتقال ویروس از طریق بینی و چشم ها
تحقیقات بیشتر نشان داد میزان ویروس ها به شکل قابل ملاحظه ای در مخاط بینی و چشم شترها زیاد است. بنابراین دانشمندان تصور می کنند امکان انتقال این بیماری نیز باید از طریق برقراری هر نوع تماس با مخاط خارج شده از بینی یا دماغ شترها فراهم شود، چراکه هر دوی این قسمت ها جزو ذخیره گاه های اصلی ویروس کرونای مرس هستند. سندرم تنفسی خاورمیانه در انسان ها باعث بروز علائم سینه پهلوی حاد و نارسایی های شدید کلیه می شود، در حالی که علائم مشاهده شده در شترها خیلی محدود و ناچیز و گاهی در حد آبریزش بینی است. تاکنون بیشتر عفونت های انسانی مرس در کشور عربستان بوده، البته مواردی نیز بوده که افراد مبتلا این کشور را ترک کرده و در جای دیگر متوجه علائم بیماری شده اند؛ به عنوان مثال ۱۱ مورد از افراد مبتلا به این بیماری اروپایی هستند.

خویشاوندی سارس (SARS) و مرس
تحقیقات نشان می دهد ویروس کرونای موسوم به مرس با ویروس کرونای موسوم به سارس خویشاوندی نزدیکی دارد. خاستگاه سندرم تنفسی مزمن و حاد سارس، چین و ویتنام است. ادعا می شود پس از شیوع گسترده این بیماری در سال های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳ میلادی (۱۳۸۱ تا ۱۳۸۲) تنها عده معدودی توانستند از مرگ رهایی پیدا کنند، اما به طورکلی آمار مرگ و میر این بیماری قابل تامل است. از مجموع ۸۲۷۳ مورد فرد مبتلا به سارس ۷۷۵ مرگ در کشورهای مختلف گزارش شده و نرخ مرگ سارس رقمی حدود ۹.۶ درصد است. پروفسور ناواونتی در این باره می گوید: «شواهد حاکی از آن است که بیماری سارس احتمالا تنها یک بار از مانع گونه های جانوری گذشته و از طریق خفاش به انسان منتقل شده، اما چیزی که درخصوص مرس حتمی است، این که ما شاهد انتقال دائم و مستمر ویروس از شترها به انسان ها هستیم و همین مساله نیز کار را سخت تر می کند.» یافته های پروفسور ناواونتی و همکارانش بدون هیچ گونه تردیدی نشان دهنده امکان انتقال این بیماری از شترها به انسان هاست. ناواونتی و همکارانش حتی موفق به کشف آنتی بادی این بیماری در بدن شترها شده اند. تحقیقات ژنتیکی بیشتر روی ویروس کرونای مرس قطعا در آینده می تواند احتمالات قطعی تری را مطرح کند.

تازه ترین خبرها از بیماری مرس
تحقیقات جدید پژوهشگران دانشگاه آیووا، فرضیات جدیدی درباره بیماری مرس مطرح کرده است. پروفسور استنلی پرلمن یک میکروبیولوژیست و دامپزشک از دانشگاه آیوواست که بیشتر از ۳۰ سال روی ویروس های کرونا و از جمله سارس تحقیق می کند. وی و همکارانش بتازگی مدلی از سندرم تنفسی خاورمیانه یا همان مرس طراحی کرده اند که می تواند پتانسیل انواع درمان ها و واکسن های مختلف را روی این ویروس مورد ارزیابی قرار دهد. آنها در عین حال درصددند یافته های خود را با دیگر گروه های تحقیقاتی در میان بگذارند تا شاید بتوانند هرچه سریع تر راه حلی برای درمان این بیماری مرگبار پیدا کنند. پروفسور پرلمن که بتازگی از کنفرانسی علمی در ریاض بازگشته، می گوید تلاش های بسیاری برای مهار بیماری انجام شده اما هنوز خطر رفع نشده است.

نکته شاید مثبت درباره این بیماری احتمال ظاهرا اندک انتقال از انسانی به انسان دیگر است، اما مساله انتقال از شترها به انسان ها کم و بیش پابرجاست. پس از اپیدمی گسترده بیماری سارس، تلاش های زیادی انجام شد تا بیولوژی و روش های مواجهه با ویروس های کرونا شناخته شود. همین مساله نیز سبب شد واکنش ها نسبت به مرس نسبت به گذشته سریع تر و موثرتر باشد. مدلسازی این بیماری یکی از بهترین روش ها برای مقابله با آن به شمار می آید، اما هنوز تا درمان قطعی راه زیادی باقی مانده است.
 
منابع: Science Daily / Sars.gov.za / vmutpp.vu-wien.ac.at

توضیح: نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاههای 'سلامت ۱۱۸' نمی باشد.

سلامت ۱۱۸: مرجع سلامت جسم و روان: پزشکی، روانشناسی، تغذیه، ورزش و زیبایی

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های سلامت ۱۱۸

تاثیر برخی ژن‌ها بر نحوه ساخت ویتامین دی

دویدن قبل از صبحانه چه تاثیری برای بدن دارد؟

بیماران کلیوی چگونه از ابتلا به کرونا در امان بمانند؟

رنجی که از اضطراب کرونا می‌کشیم

با چه جملاتی فرزندانمان را در برابر اضطراب کرونا آرام کنیم؟

طب سوزنی به پیشگیری از میگرن کمک می کند

چند نکته مهم تغذیه‌ای در زمان شیوع کرونا

مـراقب روانت بـاش

صحبت از کرونا در حضور کودکان ممنوع

با رعایت این ۵ مورد در عید چاق نمی‌شویم

تشخیص سرطان سینه با لامپ اشعه ایکس

رژیم غذایی خود را بهاری کنید

موسیقی درمانی به بهبود سریعتر بیماران سکته ای کمک می کند

خوب و بد شیرینی‌های مربایی

بلع دردناک؛ از دلایل تا درمان

هوشنگ ظریف درگذشت

درس جوانمردی یک دختر ۷ ساله

حفره‌ای در یک کوه آتشفشانی مریخی که بلندتر از "اورست" است

سلول‌هایی که می‌توانند استخوان جدید بسازند

روش جدیدی برای حفظ واکسن‌های خوراکی

خطرات مصرف بیش از حد ویتامین E

عفونت ادراری مشكل شایع زنانه

تاثیر نوع کتاب‌های غیر درسی بر نمرات امتحانات مدرسه!

درگذشت یاور همدانی

راه‌اندازی یک چالش برای دانشجویان توسط "ناسا"

سلامت ۱۱۸ در شبکه های اجتماعی