1393/5/31 2660

مختصری درباره نابغه ریاضی ایران،  مریم میرزاخانی

مشاهیر ایرانی: مریم میرزاخانی


منبع: آی هوش (www.ihoosh.ir)
 
نام: مریم میرزاخانی (Maryam Mirzakhani)
تولد: 13 اردیبهشت 1356 -- مه، ۱۹۷۷ (میلادی) - تهران، ایران
ملیت: ایرانی
شهرت : ریاضیات
 
مریم میرزاخانی در خردسالی
مریم میرزاخانی در خردسالی
مریم میرزاخانی در خردسالی
مریم میرزاخانی در خردسالی!
 
 
 
پروفسور مریم میرزاخانی (زاده ۱۹۷۷) ریاضیدان ایرانی‌ برنده‌ جایزه ستر (Satter Prize) انجمن ریاضی آمریکا در سال ۲۰۱۳ است. او هم اکنون استاد دانشگاه استنفورد است.

او طی تحصیل در دبیرستان فرزانگان تهران در سال‌های ۱۹۹۴ (هنگ‌کنگ) و ۱۹۹۵ (کانادا) برنده مدال طلا در المپیاد جهانی ریاضی شد. سپس کارشناسی ارشد خود را در رشته ریاضی از دانشگاه شریف گرفت و برای ادامه تحصیل دکترا به دانشگاه هاروارد رفت.

میرزاخانی از یازدهم شهریور ماه ۱۳۸۷ (اول سپتامبر ۲۰۰۸) در دانشگاه استنفورد استاد دانشگاه و پژوهشگر رشته ریاضیات است. پیش از این، او استاد دانشگاه پرینستون بود.

از مریم میرزاخانی به عنوان یکی از ده ذهنِ جوان برگزیده سال ۲۰۰۵ از سوی نشریه پاپیولار ساینس در آمریکاو ذهن برتر در رشته ریاضیات تجلیل شد. 
 
مریم میرزاخانی

زندگی‌نامه و تحصیل در آمریکا
مریم میرزاخانی، استاد دانشگاه استنفورد، در سال‌های ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ (سال سوم و چهارم دبیرستان) از دبیرستان فرزانگان تهران موفق به کسب مدال طلای المپیاد ریاضی کشوری شد و بعد از آن در سال ۱۹۹۴ در المپیاد جهانی ریاضی هنگ کنگ با ۴۱ امتیاز از ۴۲ امتیاز مدال طلای جهانی گرفت. سال بعد یعنی ۱۹۹۵ در المپیاد جهانی ریاضی کانادا با ۴۲ امتیاز از ۴۲، رتبهٔ اول طلای جهانی را به دست آورد.

میرزاخانی دوره کارشناسی ریاضی در دانشگاه صنعتی شریف آغاز کرد. او با دریافت بورسیه از طرف دانشگاه هاروارد به آنجا رفت و دورهٔ دکتری خود را در دانشگاه هاروارد پشت سرگذاشت.

او به همراه ۹ محقق برجسته دیگر در چهارمین نشست ۱۰ برلیان (Brilliant 10) یا «10 استعداد درخشان» نشریه پاپیولار ساینس (Popular Science) در آمریکا مورد تقدیر قرار گرفت. به نوشتهٔ یواس‌ای تودی این فهرست ۱۰ نفره شامل محققان و نخبگان جوانی است که در حوزه‌های ابتکاری مشغول به فعالیت هستند و با این حال معمولا از چشم عموم پنهان مانده‌اند. این فهرست بر اساس پیشنهادهای ارائه شده از سوی سازمان‌های گوناگون، روسای دانشگاه‌ها و ناشران انتشارات علمی برگزیده شده‌اند. این محققان برجسته جوان در حوزه‌های گوناگونی از گرافیک رایانه‌ای تا ریاضیات و علوم رباتیک، افق‌های تازه‌ای در مرزهای جهان اطراف ما گشوده‌اند که مریم میرزاخانی ریاضیدان ۳۳ ساله ایرانی یکی از آنهاست. 
 
میرزاخانی در سال ۱۹۹۹ میلادی موفق شد راه‌حلی برای یک مشکل ریاضی پیدا کند. ریاضیدانان مدت‌های طولانی است که به دنبال یافتن راه عملی برای محاسبه حجم رمزهای جایگزین فرم‌های هندسی هذلولی بوده‌اند و در این میان مریم میرزاخانی جوان در دانشگاه پرینستون نشان داد که با استفاده از ریاضیات شاید بتوان بهترین راه را به سوی دست یافتن به راه‌حلی روشن در اختیار داشت: محاسبه عمق حلقه‌های ترسیم شده بر روی سطوح هذلولی. میرزاخانی در تلاش است تا معمای ابعاد گوناگون فرم‌های غیر طبیعی هندسی را حل کند. در صورتی که جهان از قاعده هندسه هذلولی تبعیت کند، ابتکار وی به تعریف شکل و حجم دقیق جهان کمک خواهد کرد. در واقع مشکل این است که برخی از این اشکال هذلولی هم‌چون doughnuts و یا amoebas دارای ظاهری بسیار نافرم هستند که محاسبه حجم آنها را به معمایی جدی برای ریاضیدانان مبدل کرده‌است. اما میرزاخانی با یافتن راهی جدید در واقع دست به یک ابتکار عمل بزرگ زد و با ترسیم یک سری ازحلقه‌ها بر روی سطح این گونه اشکال پیچیده به محاسبه حجم آنها پرداخت.

کاربردهای عملی اندکی برای پژوهش او وجود دارد ولی اگر مشخص شود که جهان توسط هندسه هذلولوی اداره می شود، کار او می تواند به تعریف دقیق شکل و حجم آن کمک کند.

جیمز کارلسون از انستیتو ریاضیات کلی (Clay Mathematics Institute)‏ می‌گوید:

"میرزاخانی در یافتن ارتباطات جدید، عالی است. وی می‌تواند به سرعت از یک مثال ساده به دلیل کاملی از یک نظریه ژرف و عمیق برسد."
 
مریم میرزاخانی در سمپوزیوم ریاضی
مریم میرزاخانی در سمپوزیوم ریاضی
ردیف اول، نفر دوم سمت چپ

مریم میرزاخانی از دانش‌آموزان نخبه المپیادی کشور است که در سال ۱۳۷۴ در المپیاد جهانی ریاضی علاوه بر دریافت مدال طلا با کسب بالاترین امتیاز به عنوان نفر اول جهان شناخته شده‌است و از جمله بازماندگان سانحه غم‌بار سقوط اتوبوس حامل نخبگان ریاضی دانشگاه صنعتی شریف به دره در اسفندماه ۷۶ است. در این حادثه اتوبوس حامل دانشجویان ریاضی شرکت‌کننده در بیست و دومین دوره مسابقات ریاضی دانشجویی که از اهواز راهی تهران بود (مسابقات ریاضی دانشجویی) به دره سقوط کرد و طی آن شش تن از دانشجوی نخبه ریاضی دانشگاه صنعتی شریف شامل آرمان بهرامیان، رضا صادقی - برنده دو مدال طلای المپیادجهانی - علیرضا سایه‌بان و علی حیدری، فرید کابلی، دکتر مجتبی مهرآبادی و مرتضی رضایی دانشجوی دانشگاه تهران که اغلب از برگزیدگان المپیادهای ملی و بین‌المللی ریاضی بودند در اوج بالندگی و شکوفایی علمی ناباورانه، جان باختند.
 
«مریم میرزاخانی» ریاضی‌دان جوان ایرانی‌، در سال ٢٠١٣ برنده جایزه «روث لایتل ستر» از «انجمن ریاضی آمریکا» شد. جایزه «روث لایتل ستر» (Ruth Lyttle Satter) که از سال ١٩٩٠ توسط خانم پروفسور «سیلویا لایتل بیرمن»، استاد کالج «بارنارد» برای گرامی‌داشت خواهرش «روث» و به احترام تعهد او به تحقیقات علمی و تشویق زنان به علم‌آموزی، بنیان‌گذاشته شد، هر دو سال یک‌بار، به یک زن که تحقیقات برجسته‌ای در علم ریاضی داشته باشد، اعطا می‌شود.

جایزه سال ٢٠١٣ «روث لایتل ستر» به دلیل کارهای ارزشمند خانم «مریم میرزاخانی» بر روی تئوری «فضاهای مدولی» (Moduli Spaces) در «سطح ریمانی» (Reimaan Surfaces)، در «سن‌دیه‌گوی» آمریکا به این استاد دانشگاه 37 ساله اعطا شد.
 
دکتر مریم میرزاخانی، استاد دانشگاه استنفورد به عنوان نخستین زن ریاضیدان جهان موفق به دریافت مدال «فیلدز» شد که به عنوان عالی ترین جایزه علمی رشته ریاضیات از آن به عنوان «نوبل ریاضیات» یاد می شود. پروفسور میرزاخانی که به دلیل تحقیقات برجسته اش در حوزه هندسه و نظریه ارگودیک کاملا شناخته شده است به همراه آرتور آویلا، مانجول بهارگوا و مارتین هایرر مدال فیلدز ۲۰۱۴ را در کنگره بین المللی ریاضیات که در سئول کره جنوبی برگزار می شد، دریافت نمود.
 
مریم میرزاخانی در مراسم اهدای مدال های فیلدز
مریم میرزاخانی در مراسم اهدای مدال های فیلدز 2014

بنابر اعلام داوران، مریم میرزاخانی در زمینه نظریه سطوح ریمانی و فضاهای مدولی آن به پیشرفت های چشمگیری نائل آمده و افق های جدیدی را در این رشته گشوده است. مدال فیلدز از سال ۱۹۳۶ هر چهار سال یکبار به برترین ریاضیدانان جوان (زیر ۴۰ سال) جهان اعطا می شود که میرزاخانی، نخستین زن برنده این جایزه به شمار می رود. دکتر میرزاخانی چندی پیش جایزه ۲۰۱۴ موسسه ریاضی Clay را نیز دریافت کرده است.
 
واکنش‌ها به کسب مدال فیلدز
توصیف رسمی کمیتهٔ مدال فیلدز: "چیره‌دست در گسترهٔ قابل توجهی از تکنیک‌ها و حوزه‌های متفاوت ریاضی، او تجسم ترکیبی کمیاب است از توانایی تکنیکی، بلندپروازی جسورانه، بینش وسیع و کنجکاوی ژرف."

حسن روحانی رئیس جمهور وقت ایران در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۹۳ در پیامی که در صفحهٔ فیسبوک وی نیز منتشر شد، ضمن تقدیر از میرزاخانی، دریافت مدال فیلدز را به وی تبریک گفت.

رضا فرجی‌دانا، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری پیام تبریکی خطاب به وی و جامعه علمی دانشگاهی کشور صادر کرد.

علی اکبر صالحی، معاون رییس جمهوری و رییس سازمان انرژی اتمی ایران در پیامی موفقیت مریم میرزاخانی را در کسب برترین جایزه ریاضیات در جهان را به وی تبریک گفت.

محمدرضا عارف، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس بنیاد پیشبرد علم و فناوری ایران در پیامی، کسب مدال فیلدز را به مریم میرزاخانی تبریک گفت.

جیمز کارلسون از انستیتو ریاضیات کِلی (به انگلیسی: Clay Mathematics Institute) می‌گوید:
میرزاخانی در یافتن ارتباطات جدید، عالی است. وی می‌تواند به سرعت از یک مثال ساده به دلیل کاملی از یک نظریه ژرف و عمیق برسد.

رامین تکلو، استاد ریاضی دانشگاه ایلینوی شیکاگو گفت: "مریم میرزاخانی حتی بدون گرفتن فیلدز هم در میان معروف‌ترین ریاضیدانان جهان بوده است." بهرنگ نوحی، استاد دانشگاه کویین‌مری گفت: "به محض اینکه در هاروارد شروع کرد مشخص بود که کارش خوب است. مشخص بود که تز دکترایش یک تز انقلابی است."

ریچارد داوکینز در حساب توییترش کسب جایزه فیلدز را به وی تبریک گفت.

یورگ کرامر (رییس اتحادیه ریاضیدانان آلمان) و گونتر سیگلر (استاد ریاضی دانشگاه آزاد برلین) به میرزاخانی تبریگ گفتند. همچنین نشریات آلمانی چون اشپیگل، فرانکفورتر آلگماینه سایتونگ، زوددویچه تسایتونگ، تاگس اشپیگل و برخی رسانه‌های دیگر در مطالب جداگانه‌ای به این موضوع پرداختند.
 

دیدگاه وی دربارهٔ ریاضیات

بدون علاقه داشتن به ریاضی ممکن است آن را سرد و بیهوده بیابید. اما زیبایی ریاضیات خود را تنها به شاگردان صبور نشان می‌دهد. پُرارزش‌ترین بخش [مطالعه ریاضی] لحظه‌ای است که می‌گویی آها! ذوق کشف و لذت فهمیدن چیزی جدید. احساس ایستادن بالای یک بلندی و رسیدن به دیدی شفاف و واضح.

 


همسر وی جان وندراک، از پژوهشگران آی‌بی‌ام و اهل چک می باشد و از او دارای یک فرزند به نام آناهیتا می‌باشد.
 
جان وندراک، همسر مریم میرزاخانی
جان وندراک (Jan Vondrak) همسر مریم میرزاخانی
 
آناهیتا و مریم
آناهیتا و مریم
 
مریم میرزاخانی در کنار همسرش جان وندراک و دخترش آناهیتا
مریم میرزاخانی در کنار همسرش جان وندراک و دخترش آناهیتا
 
 
فیلم مورد علاقه او داگویل است. سلیقه او در فیلم، منعکس کننده ذات پژوهش او که شامل تعیین مشخصات غیرطبیعی فرمهای هندسی است. او می گوید: «گاهی مواقع احساس می کنم در یک جنگل بزرگ هستم و نمی دانم به کجا می روم. ولی به طریقی به بالای تپه ای می رسم و می توانم همه چیز را واضحتر ببینم. آن چه آن گاه رخ می دهد، واقعاً هیجان انگیز است.» 
 
مریم میرزاخانی به همراه پدر و مادرش
مریم میرزاخانی به همراه پدر و مادرش در سفری به اصفهان

جوایز:
اولین برنده زن معتبرترین جایزه جهانی ریاضیات، جایزه فیلدز 2014
جایزه جهانی موسسه ریاضی Clay، 2014
جايزهٔ جهانی انجمن رياضی آمريکا در سال ۲۰۱۳ 
جایزهٔ ای‌ام‌اس بلومنتال در سال ۲۰۰۹
ارتقا به استاد تمامی ریاضی در دانشگاه استنفورد در ۳۱ سالگی، سپتامبر ۲۰۰۸
Clay Mathematics Institute Research Fellow 2004.
Harvard Junior Fellowship Harvard University, 2003.
Merit fellowship Harvard University, 2003.
IPM Fellowship The Institute for theoretical Physics and Mathematics, Tehran, Iran, 1995-1999.
مدال طلا (با نمرهٔ مطلق). المپیاد جهانی ریاضی (کانادا ۱۹۹۵)
مدال طلا. المپیاد جهانی ریاضی (هنگ‌کنگ ۱۹۹۴)
 
:: جایگاه مریم میرزاخانی در بین شرکت کنندگان از اولین دوره تا به امروز:
 
- در سال 1994 با کسب 41 امتیاز از 42 امتیاز ممکن، ضمن کسب مدال طلا، رتبه 23 در بین 385 شرکت کننده را بدست آورد.
- در سال 1995 با کسب 42 امتیاز از 42 امتیاز ممکن (نمره مطلق)، ضمن کسب مدال طلا، در بین 412 شرکت کننده رتبه 1 را بدست آورد.
 
 
 
:: در این رابطه بخوانید:
-- نور چشم ایرانیان، افتخار جامعه جهانی ریاضی  نوشته دکتر زهرا گویا - استاد دانشگاه شهید بهشتی
-- ساده و بی تکلف، پرتره ای از مریم میرزاخانی چهره ی ساده و بی تکلف از یک ریاضیدان نابغه
-- کار بزرگی که میرزاخانی کرد از زبان مهدی بهزاد - چهره ماندگار ریاضی ایران
-- المپیادی عاشق «هذلولی» و «خط خطی» چگونه تاریخ‌ساز شد؟ مریم‌ میرزاخانی از عشق به رمان تا نوبل ریاضیات
 

توضیح: نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاههای 'سلامت ۱۱۸' نمی باشد.

سلامت ۱۱۸: مرجع سلامت جسم و روان: پزشکی، روانشناسی، تغذیه، ورزش و زیبایی

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های سلامت ۱۱۸

سلاح‌های کودکانه برای سرپیچی از والدین

ورزش به پیشگیری از افسردگی کمک می کند

عفونت‌های گوارشی را جدی بگیرید

موج جدید نگرانی در مورد ذرت‌های سمی

نمایشگاهی برای چهاردهمین سالگرد مرتضی ممیز

آزمایش ربات‌های خودران توسط "گوگل روسیه"

هوش مصنوعی مکان و زمان رعد و برق را پیش‌بینی می‌کند

8 علامت خطر در زمان انتخاب مشاور

فشار خون؛ بی‌نشان مرگبار

تاثیر گران ترین ادویه جهان در کاهش افسردگی

فعالیت بدنی خطر شکستگی استخوان را در زنان یائسه کاهش می‌دهد

برگزاری شب «ژان کلود کریر»

ربات‌های پستچی مسیرها را بهتر پیدا می‌کنند

بررسی امکان پرورش رگ‌های خونی در فضا

چگونه حامی فرد مبتلا به افسردگی باشیم؟

با موی خیس نخوابید!

خونریزی‌‌های غیر طبیعی رحمی

۵ دمنوش‌ ساده برای سم‌زدایی از ریه

برنده جایزه «گنکور» معرفی شد

کشف مدارهای مغزی مرتبط با اختلال اضطراب

حل مشکل نقطه کور خودرو توسط یک دختر ۱۴ ساله

این چربی‌ها خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش می‌دهند

چگونه اعتمادبه‌نفسمان را بالا ببریم؟

دلایل اختصاصی کودکان برای دوست نداشتن غذاها

آب و هوا بر شدت درد ناشی از آرتروز موثر است

سلامت ۱۱۸ در شبکه های اجتماعی