1392/5/20 841

حتی نوشتن در این مورد هم سخت است؛ طوری كه قلم در دستت می‌لرزد، درست همانند لرزشی كه در همه وجودت احساس می‌كنی، وقتی می‌گویند باید این آزمایش‌ها و عكس‌ها را بگیریم و بعد در مورد بیماری فرزندتان نظر بدهیم.

وقتی فرزندمان بیمار است


حتی نوشتن در این مورد هم سخت است؛ طوری كه قلم در دستت می‌لرزد، درست همانند لرزشی كه در همه وجودت احساس می‌كنی، وقتی می‌گویند باید این آزمایش‌ها و عكس‌ها را بگیریم و بعد در مورد بیماری فرزندتان نظر بدهیم.
 
 كوه هم كه باشی، پاهایت سست می‌شود. اضطراب و نگرانی و درماندگی و اینكه نمی‌توانی برای تخفیف رنج كودكت كاری كنی یك‌طرف و ندانستن معانی اصطلاحات پزشكی هم طرف دیگر. بعد هم خشم و عصبانیت از این حس درماندگی چنان بر زمینت می‌زند كه به خود می‌آیی و می‌بینی با همسر و كاركنان بیمارستان یا بچه‌های دیگرت چه رفتارها كه نكردی! اینها قصه نیست، اتفاق‌های كاملا طبیعی است كه هر روز تكرار می‌شوند؛ پدرها و مادرهایی كه خودشان درمانده و ناتوانند و چون هیچ‌كس به آنها نگفته چطور باید اوضاع بحرانی را مدیریت كنند، هركدام به طریقی كه می‌دانند با بچه بیمار خود رفتار می‌كنند. او را كشان‌كشان می‌برند اتفاق سونوگرافی، دست و پایش و گاهی دهانش را می‌گیرند تا برای تزریق آماده‌اش كنند، به او نمی‌گویند قرار است به بیمارستان برود و برای كارهای تشخیصی بستری شود و بچه می‌بیند به جای خانه خاله یا مادرجون، از بیمارستان سر درآورده و... در حالی كه این حق بچه‌ها نیست كه هم درد بیماری را بكشند و هم درد این رفتارها را تحمل كنند اما تقصیر شما هم نیست. چون این مهارت والدی را آموزش ندیده‌اید. شما به حمایت و كسب اطلاعات بیشتر نیاز دارید، به‌خصوص اگر قرار باشد كودكتان با یك بیماری مزمن مثل مشكل كلیه، آسم، دیابت و... تا ابد زندگی كند. این هفته از خانم دكتر حكیم‌شوشتری، روان‌پزشک کودکان و عضو هیأت‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران، خواسته‌ایم تا درباره برخورد با كودك بیمار برایمان بگوید. خواندن این مطلب، شما را مجهز می‌كند تا در مواجهه با كودك بیمارتان (چه مشكل حادی داشته باشد، چه مزمن) سردرگم نشوید.
 
سلامت: آیا لازم است به رفتاری كه با فرزند بیمارمان داریم توجه خاصی كنیم؟ آیا رفتار ما ممكن است به او صدمه بزند؟
بله، بچه‌ها هر چقدر هم كم‌سن باشند، وقتی دچار بیماری می‌شوند، از حس ناشناخته‌ای كه دارند، می‌ترسند. مثال ساده‌اش دل‌پیچه و استفراغ است. بچه از اینكه چرا این محتویات را بالا آورده می‌ترسد و این حس مبهم و گنگ او را مضطرب می‌كند. اگر والدین هم نتوانند بر اضطراب خود غلبه و اوضاع را با آرامش مدیریت كنند، كودك سخت‌تر می‌تواند خود را با شرایط تطبیق دهد. پس رفتار ما حتی وقتی فرزندمان را برای یك تصویربرداری ساده به رادیولوژی می‌بریم یا قرار است دارویی برایش تزریق شود، مهم است. باید به او حقیقت را به زبان ساده بگوییم و اطمینان بدهیم ضرری متوجه او نخواهد شد و در صورت همكاری، قول تشویق و جایزه هم بدهیم.
 
سلامت: پس رفتار والدین با كودكی كه بیماری مشخص و مزمنی مثل آسم یا دیابت دارد باید خیلی سنجیده باشد.
كاملا درست است. گاهی والدین احساس ناخوشایند متفاوت بودن را به كودك بیمار تلقین می‌كنند. نباید الگوی والدبودن را تغییر داد. حمایت افراطی به همان اندازه به این بچه‌ها آسیب می‌زند كه نادیده‌گرفتن شرایط بیماری‌شان. والدین نباید تشویق و تنبیه و رعایت قوانین خانه و رعایت حد و مرزهای مطابق بر هنجار خانواده را به دلیل اینكه كودكشان بیمار است، تعطیل كنند. آنها باید تا می‌توانند درباره بیماری فرزندشان اطلاعات به دست آورند(محدودیت‌های تغذیه‌ای و ورزش و...) و كمك كنند نگرانی‌هایش كمتر شود.
 
سلامت: مهم‌ترین نگرانی بچه‌ای كه بیماری مزمن دارد چیست؟
بیشترین نگرانی از واكنش همسالان است. مثلا ممكن‌است یك كودك مبتلا به آسم ابتدا از اینكه نمی‌داند این تنگی‌نفس چیست بترسد و بعد كه والدینش به او اطمینان می‌دهند مشكل جدی ندارد و كافی است اسپری‌اش را درست استفاده كند، می‌ترسد كسی با او دوست نشود. از اینكه نمی‌تواند مثل همه فعالیت كند، ناراحت است و اگر والدین راه بیان هیجان‌ها و احساس‌ها را به او نیاموزند و نیاز او به تخلیه احساساتش را رفع نكنند، اضطراب و افسردگی تاثیر جدی‌ای بر عملكرد و توانایی‌اش خواهد داشت و اعتمادبه‌نفسش را می‌گیرد.
 
سلامت: به نظر شما تشكیل گروه‌های دوستانه با بچه‌هایی كه همدرد او هستند، موثر است؟
بله، حمایت‌های اجتماعی و ارتباط با همسالان موثر است و اینكه كودك ببیند خیلی‌ها مثل او هستند و دارند زندگی می‌كنند و فعالیت‌های لذت‌بخش مناسب شرایط بیماری‌اش را انجام دهد، برایش مفید خواهدبود. مثلا بچه‌های مبتلا به دیابت كه می‌بینند كودكی مشكل چشم یا كلیه پیدا كرده، راحت‌تر با پزشكان برای انجام تست‌های پیگیری قندخون و بررسی سلامت اعضای بدن همكاری می‌كنند. به هر حال این همه مراجعه به بیمارستان و دردكشیدن برای بچه‌ سخت است و بودن در این گروه‌ها و گاهی حتی دیدن بچه‌ها در طبقه‌های اجتماعی و اقتصادی ضعیف، باعث می‌شود حس كند خدا را شكر كه خانواده‌اش وسع مالی مناسب برای خدمات مطلوب را دارند. نباید بچه‌ها را به بهانه فاصله طبقاتی و... از عضویت در این گروه‌ها محروم كرد.
 
سلامت: مشاوره روان‌پزشكی و روان‌شناسی برای والدین یا خود کودک بیمار لازم است؟
گاهی بله، بیشتر والدین وقتی تشخیص چنین بیماری‌هایی برای كودكشان گذاشته می‌شود، احساس گناه می‌كنند و اینكه حتما والد خوبی نبوده‌اند و با متهم كردن یكدیگر و تجربه حالت‌های مختلف، به خود آسیب می‌زنند. به همین دلیل حتما برای مسلط شدن آنها و مدیریت بحران و حمایتی كه بچه باید از آنها بگیرد و انجام اقدام‌های لازم باید كمك بگیرند. حتی توصیه می‌شود پس از بحران، به‌خصوص در بیماری‌های مزمن، كودك یا نوجوان را همراه خود نزد مشاور ببرند و به او بگویند: «من خیلی ناراحتم می‌خوام برم پیش دكتر. تو هم با من میایی؟»
 
سلامت: بسیاری از خانواده‌ها بیماری بچه را از همه مخفی می‌كنند. مرز خبر داشتن دیگران را چه كسی باید تعیین كند؟
تصمیم‌گیری در مورد اینكه این موضوع را به همه بگویند یا نه، باید بر عهده كودك یا نوجوان باشد. این بیماری‌ای است كه او باید تا آخر عمر با آن زندگی كند. اگر شما به‌عنوان والد مجبورش كنید چیزی به دیگران نگوید، ممكن است حس كند بی‌ارزش است و اگر بقیه بفهمند بیمار شده، فكرهای منفی می‌كنند و حرف‌های ناجور می‌زنند كه مایه سرشكستگی بابا و مامان است! این مخفی‌كردن و رازداری فشار عاطفی روانی به بچه وارد می‌كند. بگویید: «اگر دوست داری به همكلاسی‌ات بگو اگر نه، نگو.»
 
سلامت: توصیه شما برای اینكه بچه‌ها از بیماری و بستری شدن در بیمارستان یا جراحی آسیب كمتری ببینند، چیست؟
والدین نباید مخفی‌كاری كنند و باید ساده و با جمله‌های كوتاه در مورد ماجرا با آنها حرف بزنند. باید به بچه توضیح داد بستری شدن مانند یك سفر كوتاه چندروزه یا چند هفته‌ای است. كمك كنید ساك ببندد. لباس، عروسك، پتو یا دستگاه پخش‌موزیك یا سی‌دی دلخواه او را بردارید. توضیح دهید قرار نیست اذیت شود. بدون آمادگی نگذارید به او تزریق یا معاینه‌اش كنند. قبل از انجام این كارها به او بگویید که مثلا: «الان یه تزریق داری! سوزنش مث‌ نیش پشه درد داره. می‌خواهی دست منو فشار بدی؟ آهنگ كلاه قرمزی بگذارم تو گوشت؟»
 
چند روز پیش پسری را آماده می‌كردند كه قرار بود از خواهر6 ساله‌اش پیوند مغز استخوان بگیرد. جالب اینكه وقتی پرسیدم: «پس دختره كجاست؟» گفتند: «روز عمل می‌آوریمش دیگه!» ناراحت شدم و گفتم: «باید او را آماده كنید و حتی بیش از این حمایت كنید. به روابط آینده این خواهر و برادر فكر كرده‌اید؟ نباید حس بدی به دختر بدهید كه به خاطر برادرش باید درد بكشد!.» متاسفانه بیشتر ما این حق را برای بچه‌ها قائل نیستیم ولی اگر با بچه‌ها درست رفتار كنیم، همكاری می‌كنند.

توضیح: نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاههای 'سلامت ۱۱۸' نمی باشد.

سلامت ۱۱۸: مرجع سلامت جسم و روان: پزشکی، روانشناسی، تغذیه، ورزش و زیبایی

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های سلامت ۱۱۸

تاثیر برخی ژن‌ها بر نحوه ساخت ویتامین دی

دویدن قبل از صبحانه چه تاثیری برای بدن دارد؟

بیماران کلیوی چگونه از ابتلا به کرونا در امان بمانند؟

رنجی که از اضطراب کرونا می‌کشیم

با چه جملاتی فرزندانمان را در برابر اضطراب کرونا آرام کنیم؟

طب سوزنی به پیشگیری از میگرن کمک می کند

چند نکته مهم تغذیه‌ای در زمان شیوع کرونا

مـراقب روانت بـاش

صحبت از کرونا در حضور کودکان ممنوع

با رعایت این ۵ مورد در عید چاق نمی‌شویم

تشخیص سرطان سینه با لامپ اشعه ایکس

رژیم غذایی خود را بهاری کنید

موسیقی درمانی به بهبود سریعتر بیماران سکته ای کمک می کند

خوب و بد شیرینی‌های مربایی

بلع دردناک؛ از دلایل تا درمان

هوشنگ ظریف درگذشت

درس جوانمردی یک دختر ۷ ساله

حفره‌ای در یک کوه آتشفشانی مریخی که بلندتر از "اورست" است

سلول‌هایی که می‌توانند استخوان جدید بسازند

روش جدیدی برای حفظ واکسن‌های خوراکی

خطرات مصرف بیش از حد ویتامین E

عفونت ادراری مشكل شایع زنانه

تاثیر نوع کتاب‌های غیر درسی بر نمرات امتحانات مدرسه!

درگذشت یاور همدانی

راه‌اندازی یک چالش برای دانشجویان توسط "ناسا"

سلامت ۱۱۸ در شبکه های اجتماعی