1391/6/22 1009

مغز از جمله ارگان های پیچیده است که بر تمام بدن و اعمال آن نظارت و کنترل دارد. در میان موجودات زنده، آدمی دارای پیچیده ترین مغز است که هنوز بسیاری از زوایا و عملکردهای آن ناشناخته است. 

ژنی که به پیچیده شدن مغز کمک می کند

مغز از جمله ارگان های پیچیده است که بر تمام بدن و اعمال آن نظارت و کنترل دارد. در میان موجودات زنده، آدمی دارای پیچیده ترین مغز است که هنوز بسیاری از زوایا و عملکردهای آن ناشناخته است.

این عضو دارای بافتی پیچیده و منحصر به فرد است. بتازگی گروهی از دانشمندان موفق به شناسایی ژنی شده اند که با تکثیر و کپی کردن از خود سبب تکامل و پیچیدگی مغز می شود.

دانشمندان می گویند احتمالا این ژن از ۲.۵ میلیون سال پیش موجب جداسازی و تمایز اجداد ما از دیگر گونه های جانداران شده است.

به گفته محققان، احتمالا نسخه اضافی حاصل از این ژن، موجب تأخیر و کندی روند تکاملی مغز در انسان ها بوده است. این نسخه اضافی در واقع به نرون ها کمک می کند تا بیشتر و بهتر رشد کرده و ارتباطات بهتری با یکدیگر داشته باشند.

تکثیر ژن ها در بدن انسان معمولا بسیار نادر است و بسیار کم رخ می دهد که ژنی دست به تکثیر و همانندسازی خود بزند.

بنا به گفته محققان، از شش میلیون سال پیش تاکنون تنها ۳۰ ژن قدرت همانندسازی و تکثیر خودشان را داشته اند. در واقع این ژن خاص که به روند پیچیدگی و تکامل مغز آدمی نیز کمک می کند از جمله ژن های خاص است که قدرت همانندسازی و تکثیر خود را دارد.

دانشمندان با بررسی این ژن و نمونه تکثیر شده آن که SRGAP۲ نام دارد، به این نتیجه رسیدند که نمونه کپی شده این ژن به رشد و توسعه کورتکس یا همان بخش چین خورده مغز کمک می کند و در نهایت به کنترل عملکردهای سطح بالای مغز مانند زبان آموزی و فرآیند تفکر منجر می ​ شود.

یعنی کنترل اعمالی که تنها مخصوص گونه آدمیان است. در این میان، خبر بد این است که مشخص شده جهش این ژن می تواند به بروز حمله های فلج کننده و بروز صرع در انسان منجر شود. محققان همچنین دریافتند که نسخه کپی شده این ژن از ۳.۵ میلیون سال پیش وجود داشته است و در تمایز گونه شمپانزه ها از انسان ها موثر بوده است.

نکته جالب اینجاست که نسخه اصلی این ژن به ۲.۵ میلیون سال پیش بازمی گردد، در حالی که نسخه کپی شده این ژن مربوط به ۳.۵ میلیون سال پیش است.

این به آن معناست که کپی این ژن یک میلیون سال قبل از خود ژن مادر و اصلی آن وجود داشته است! فرضیه محققان آن است که یک میلیون سال بعد یعنی ۲.۵ میلیون سال قبل، این ژن در واقع مادر اصلی خود یا همان ژن اصلی را تولید کرده است، سپس این ژن مادر دست به همانندسازی و کپی کردن از خود زده است که در نهایت دوباره ژن های کپی شده را ایجاد کرده است، اما با ایجاد کپی ها طی سال ها از کیفیت این ژن های کپی شده کاسته شده است، چراکه به مرور زمان نسخه های کپی شده کوتاه تر از نسخه اصلی یا ژن مادر شده است، لذا نمی تواند تاثیری را که ژن مادر یا ژن اصلی بر مغز دارد دوباره داشته باشد.

چون همان گونه که گفته شد این ژن ها مسوول پیچیدگی و ایجاد ساختارهای پیچیده در مغز تنها منحصر به نوع آدمی است. در حقیقت کسب توانمندی های منحصر به فرد در آدمی و کسب انواع توانایی های شناختی و مهارت های اجتماعی بر اثر فعالیت این ژن در نوع انسان و متمایز شدن او رخ داده است.

در ادامه دانشمندان این دو ژن یعنی هم ژن مادر و هم ژن دختر را در بدن موش ها وارد کردند و سپس با ممانعت و محدودیت فعالیت های این ژن مادر و اصلی به بررسی و مطالعه عملکرد ژن دیگر یا نسخه کپی آن پرداختند.

با این عمل یعنی متوقف کردن فعالیت ژن اصلی، مشخص شد که رشد و توسعه مغز کندتر انجام می شود و نیازمند زمان بیشتری است. اگرچه مغز موش ها در مقایسه با مغز آدمی به خودی خود چندان رشد و توسعه ای ندارد، اما با این تغییرات کندتر از زمان معمول رشد کردند.

هرچند که مغز موش ها با مغز آدمی متفاوت است، اما عملکرد نرون ها در تغییرات کورتکس و رشد آن تا حدودی شبیه سلول های مغز انسان است، به گونه ای که با رشد و ضخیم شدن ستون فقرات و نخاع میزان مبادلات اطلاعات با دیگر سلول ها افزایش می یابد.
                   
مترجم: آزاده سیدمیرزایی جهقی      
جام جم
http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2520872

توضیح: نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاههای 'سلامت ۱۱۸' نمی باشد.

سلامت ۱۱۸: مرجع سلامت جسم و روان: پزشکی، روانشناسی، تغذیه، ورزش و زیبایی

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های سلامت ۱۱۸

گرفتار در قفس همرنگی با جماعت

دانه‌های مفید برای سلامت قلب

شش دلیل سالم برای نوشیدن منظم آب گرم!

زانودرد دارید؟ این ورزش‌ها مناسب‌اند

یادبود پنجاه سالگی "آپولو 11" به سبک مجله "تایم"

نخستین سنگ به دست آمده از ماه در تلفن همراه!

کنترل بی‌سیم اعضای مصنوعی با کمک سیگنال‌های زیستی

نگهداری از حیوانات خانگی موجب بهبود سلامت روانی می شود

راهنمای آماده کردن اسموتی‌های کم‌شیرین ویژه روزهای داغ تابستانی

نحوه تاثیر اضافه وزن در بروز حمله قلبی را بدانیم

چگونه آب مروارید در کودکان درمان می شود؟

معمار آسمان‌خراش‌های مشهور جهان درگذشت

پوشک هوشمند؛ چشم سوم والدین!

آل استار رنگین کمان جدیدترین استفاده فناوری در صنعت پوشاک

اگر استرس کاری دارید این مدیتیشن را امتحان کنید

چرا کودکان باید عینک آفتابی بزنند

تغذیه سالم راز عمر طولانی

رژیم غذایی برای کنترل درد و علایم سنگ کیسه صفرا

رونمایی از سه‌ نمایشنامه

توسعه ابزارهای جراحی رباتیک مختص هر بیمار با کمک فناوری چاپ ۳ بعدی

پیتزای خود را ردیابی کنید!

۵ روش برای سرکوب اضطراب

سرآشپز: روغن "دنبه" معطر

با این نوشیدنی خوش‌طعم قلبتان را بیمه کنید

مزایای باورنکردنی تنفس عمیق را از یاد نبرید!

سلامت ۱۱۸ در شبکه های اجتماعی