1391/6/22 1060

مغز از جمله ارگان های پیچیده است که بر تمام بدن و اعمال آن نظارت و کنترل دارد. در میان موجودات زنده، آدمی دارای پیچیده ترین مغز است که هنوز بسیاری از زوایا و عملکردهای آن ناشناخته است. 

ژنی که به پیچیده شدن مغز کمک می کند

مغز از جمله ارگان های پیچیده است که بر تمام بدن و اعمال آن نظارت و کنترل دارد. در میان موجودات زنده، آدمی دارای پیچیده ترین مغز است که هنوز بسیاری از زوایا و عملکردهای آن ناشناخته است.

این عضو دارای بافتی پیچیده و منحصر به فرد است. بتازگی گروهی از دانشمندان موفق به شناسایی ژنی شده اند که با تکثیر و کپی کردن از خود سبب تکامل و پیچیدگی مغز می شود.

دانشمندان می گویند احتمالا این ژن از ۲.۵ میلیون سال پیش موجب جداسازی و تمایز اجداد ما از دیگر گونه های جانداران شده است.

به گفته محققان، احتمالا نسخه اضافی حاصل از این ژن، موجب تأخیر و کندی روند تکاملی مغز در انسان ها بوده است. این نسخه اضافی در واقع به نرون ها کمک می کند تا بیشتر و بهتر رشد کرده و ارتباطات بهتری با یکدیگر داشته باشند.

تکثیر ژن ها در بدن انسان معمولا بسیار نادر است و بسیار کم رخ می دهد که ژنی دست به تکثیر و همانندسازی خود بزند.

بنا به گفته محققان، از شش میلیون سال پیش تاکنون تنها ۳۰ ژن قدرت همانندسازی و تکثیر خودشان را داشته اند. در واقع این ژن خاص که به روند پیچیدگی و تکامل مغز آدمی نیز کمک می کند از جمله ژن های خاص است که قدرت همانندسازی و تکثیر خود را دارد.

دانشمندان با بررسی این ژن و نمونه تکثیر شده آن که SRGAP۲ نام دارد، به این نتیجه رسیدند که نمونه کپی شده این ژن به رشد و توسعه کورتکس یا همان بخش چین خورده مغز کمک می کند و در نهایت به کنترل عملکردهای سطح بالای مغز مانند زبان آموزی و فرآیند تفکر منجر می ​ شود.

یعنی کنترل اعمالی که تنها مخصوص گونه آدمیان است. در این میان، خبر بد این است که مشخص شده جهش این ژن می تواند به بروز حمله های فلج کننده و بروز صرع در انسان منجر شود. محققان همچنین دریافتند که نسخه کپی شده این ژن از ۳.۵ میلیون سال پیش وجود داشته است و در تمایز گونه شمپانزه ها از انسان ها موثر بوده است.

نکته جالب اینجاست که نسخه اصلی این ژن به ۲.۵ میلیون سال پیش بازمی گردد، در حالی که نسخه کپی شده این ژن مربوط به ۳.۵ میلیون سال پیش است.

این به آن معناست که کپی این ژن یک میلیون سال قبل از خود ژن مادر و اصلی آن وجود داشته است! فرضیه محققان آن است که یک میلیون سال بعد یعنی ۲.۵ میلیون سال قبل، این ژن در واقع مادر اصلی خود یا همان ژن اصلی را تولید کرده است، سپس این ژن مادر دست به همانندسازی و کپی کردن از خود زده است که در نهایت دوباره ژن های کپی شده را ایجاد کرده است، اما با ایجاد کپی ها طی سال ها از کیفیت این ژن های کپی شده کاسته شده است، چراکه به مرور زمان نسخه های کپی شده کوتاه تر از نسخه اصلی یا ژن مادر شده است، لذا نمی تواند تاثیری را که ژن مادر یا ژن اصلی بر مغز دارد دوباره داشته باشد.

چون همان گونه که گفته شد این ژن ها مسوول پیچیدگی و ایجاد ساختارهای پیچیده در مغز تنها منحصر به نوع آدمی است. در حقیقت کسب توانمندی های منحصر به فرد در آدمی و کسب انواع توانایی های شناختی و مهارت های اجتماعی بر اثر فعالیت این ژن در نوع انسان و متمایز شدن او رخ داده است.

در ادامه دانشمندان این دو ژن یعنی هم ژن مادر و هم ژن دختر را در بدن موش ها وارد کردند و سپس با ممانعت و محدودیت فعالیت های این ژن مادر و اصلی به بررسی و مطالعه عملکرد ژن دیگر یا نسخه کپی آن پرداختند.

با این عمل یعنی متوقف کردن فعالیت ژن اصلی، مشخص شد که رشد و توسعه مغز کندتر انجام می شود و نیازمند زمان بیشتری است. اگرچه مغز موش ها در مقایسه با مغز آدمی به خودی خود چندان رشد و توسعه ای ندارد، اما با این تغییرات کندتر از زمان معمول رشد کردند.

هرچند که مغز موش ها با مغز آدمی متفاوت است، اما عملکرد نرون ها در تغییرات کورتکس و رشد آن تا حدودی شبیه سلول های مغز انسان است، به گونه ای که با رشد و ضخیم شدن ستون فقرات و نخاع میزان مبادلات اطلاعات با دیگر سلول ها افزایش می یابد.
                   
مترجم: آزاده سیدمیرزایی جهقی      
جام جم
http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2520872

توضیح: نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاههای 'سلامت ۱۱۸' نمی باشد.

سلامت ۱۱۸: مرجع سلامت جسم و روان: پزشکی، روانشناسی، تغذیه، ورزش و زیبایی

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های سلامت ۱۱۸

ارتباط میزان افسردگی با بیماری قلبی و سکته

از کجا بفهمم بینائی فرزندم مشکل دارد؟

پسوریازیس نباید با اگزما اشتباه گرفته شود

آیا همراه غذا «آب» بخوریم؟

تهیه‌کننده «گلادیاتور» و «فهرست شیندلر» درگذشت

وقتی هوش مصنوعی روانشناسی را متحول می‌کند

برداشت محصول در ایستگاه فضایی بین‌المللی!

سلاح‌های کودکانه برای سرپیچی از والدین

ورزش به پیشگیری از افسردگی کمک می کند

عفونت‌های گوارشی را جدی بگیرید

موج جدید نگرانی در مورد ذرت‌های سمی

نمایشگاهی برای چهاردهمین سالگرد مرتضی ممیز

آزمایش ربات‌های خودران توسط "گوگل روسیه"

هوش مصنوعی مکان و زمان رعد و برق را پیش‌بینی می‌کند

8 علامت خطر در زمان انتخاب مشاور

فشار خون؛ بی‌نشان مرگبار

تاثیر گران ترین ادویه جهان در کاهش افسردگی

فعالیت بدنی خطر شکستگی استخوان را در زنان یائسه کاهش می‌دهد

برگزاری شب «ژان کلود کریر»

ربات‌های پستچی مسیرها را بهتر پیدا می‌کنند

بررسی امکان پرورش رگ‌های خونی در فضا

چگونه حامی فرد مبتلا به افسردگی باشیم؟

با موی خیس نخوابید!

خونریزی‌‌های غیر طبیعی رحمی

۵ دمنوش‌ ساده برای سم‌زدایی از ریه

سلامت ۱۱۸ در شبکه های اجتماعی