1391/6/16 1387


 سالانه حدود ۴۰ میلیون کیلوگرم آسپیرین در جهان تولید و مصرف می شود. طبق یک نظرخواهی گسترده که دانشگاه MIT انجام داد، بیشتر افراد، آسپیرین را به عنوان «اختراعی که نمی توان بدون آن زندگی کرد» می شناسند. داستان کشف این دارو نیز خواندنی و جالب است.

سلطان قرص ها

آسپیرین از تولد تا کنون ...
 
آسپیرین یک کشف انحصاری نیست و عده زیادی در ساخت آن نقش داشتند، اما درنهایت کارخانه داروسازی «بایر» عرضه و معرفی شد...
فرمول ملکولی آسپرین
 
شاید واژه «استیل سالیسیلیک اسید» برای شما آشنا نباشد، اما نام «آسپیرین» را حتما شنیده اید؛ داروی مسکنی که برای رهایی از دردهای ملایم تا متوسط و کم کردن تب و التهاب به کار می رود. در سال های اخیر، سایر خواص این دارو نیز شناخته شده و از آن برای پیشگیری از بروز سکته و حمله های قلبی استفاده می کنند. مصرف آسپیرین به حدی زیاد است که به یکی از پرفروش ترین داروها در جهان تبدیل شده است. آمارهای مختلفی در مورد فروش و مصرف این دارو منتشر شده که براساس آخرین گزارش ها، سالانه حدود ۴۰ میلیون کیلوگرم آسپیرین در جهان تولید و مصرف می شود. طبق یک نظرخواهی گسترده که دانشگاه MIT انجام داد، بیشتر افراد، آسپیرین را به عنوان «اختراعی که نمی توان بدون آن زندگی کرد» می شناسند. داستان کشف این دارو نیز خواندنی و جالب است.
 
انسان ها از دوران باستان، به خواص دارویی برخی گیاهان پی برده بودند. یکی از آنها درخت بید بوده است. استفاده از خواص دارویی این گیاه به حدود ۴ هزار سال قبل بازمی گردد. در نوشته های یک لوح سنگی به جا مانده از ۲ هزار سال پیش از میلاد مسیح، از بید در میان گیاهان دارویی نام برده شده. البته اشاره ای به مورد مصرف آن نشده است. پاپیروس نیز از حدود ۱۵۰۰ سال پیش از میلاد از تمدن مصر باستان به دست آمده که در آن از خواص ضددرد و ضدتب گیاه بید گفته شده است.
 
حدود ۴۰۰ سال پیش از میلاد، بقراط، پزشک معروف یونانی، از برگ و پوست درخت بید برای درمان درد و تب بیماران استفاده می کرد. یکی دیگر از استفاده های این گیاه در آن زمان، کاهش درد زایمان بوده است. از آن به بعد، گیاه بید همیشه جزیی از دارودرمانی بوده و در دست نوشته های جالینوس و پزشکان ایرانی و عرب نیز بارها به خواص دارویی این گیاه اشاره شده است.
 
در قرن ۱۸ میلادی، دوباره آثار خاص پوست و برگ درخت بید روی تب، درد و التهاب شناخته شد. در اواسط قرن ۱۸، یک کشیش انگلیسی، استفاده از برگ درخت بید را در درمان تب ناشی از مالاریا موثر دانست. او با جمع آوری و خشک کردن برگ و پوست بید، پودری ساخت و با آن به درمان بیماران پرداخت. پس از او نیز پزشکان نوشیدن چایی را که از برگ این درخت تهیه می شد، برای درمان تب تجویز می کردند.
 
در قرن ۱۹، علم شیمی در اروپا پیشرفت قابل ملاحظه ای داشت و دانشمندان شیمیدان توانستند مواد فعال را از گیاهان دارویی، از جمله درخت بید، جدا و آن را به صورت خالص تهیه کنند. دانشمندان کشورهای ایتالیا، آلمان و فرانسه در این راه گام های موثری برداشتند. آنها ماده ای را از برگ و پوسته درخت بید استخراج کردند و از آنجا که اسم لاتین این گیاه «سالیکس» است، ماده حاصل از آن را «سالیسین» نامیدند. سپس اسیدی به نام «اسیدسالیسیلیک» در آزمایشگاه ساخته شد و بعد از آن شیمدان ها شکل استیله آن یعنی «استیل سالیسیلیک اسید» (ASA) را ساختند که خواص درمانی خوبی داشت.
 
● تولد آسپیرین
شرکت داروسازی بایر در سال ۱۸۹۹، این داروی جدید را با نام تجاری «آسپیرین» تولید کرد و در اختیار پزشکان گذاشت تا به درمان بیماران بپردازند. پس از آن فروش این دارو به طور گسترده در جهان آغاز شد.
 
عده زیادی مایلند کاشف اصلی آسپیرین را بشناسند اما باید گفت آسپیرین یک کشف انحصاری نیست و افراد زیادی در ساخت آن نقش داشته اند، اما درنهایت شرکت داروسازی بایر آن را به جهان عرضه و معرفی کرد. علت نام گذاری این دارو نیز به دلیل زیر است:
 
▪ آ: به دلیل داشتن استیل
▪ سپیر: به خاطر ریشه گیاهی این دارو که گیاه اسپیره است.
▪ ین: پسوندی که برای بسیاری داروها به کار می رود.
 
پس از فراگیرشدن مصرف این دارو، نام تجاری «آسپیرین» که متعلق به شرکت «بایر» بود، در همه جهان شناخته شد و کمتر کسی این دارو را با نام استیل سالیسیلیک اسید (ASA) می شناسد.
 
در آن زمان، کم کم همه پزشکان و حتی مردم عادی هم از خواص آسپیرین آگاه شدند و می دانستند باعث کم شدن درد، تب و التهاب می شود. البته در همان زمان بعضی آثار جانبی منفی این دارو هم مشخص شد. عمده ترین آنها، ایجاد زخم های گوارشی و خونریزی معده بود. البته یکی از دلایل ایجاد زخم های معده، این بود که آسپیرین برای درمان روماتیسم در مقادیر بسیار بالا استفاده می شد و همین امر عوارض جانبی آن را بیشتر می کرد.
 
آسپیرین، ابتدا به صورت پودر ساخته می شد و فقط در دسترس پزشکان بود، اما بعد از چند سال، به شکل قرص تولید و فروش آن حتی بدون نسخه پزشک نیز امکان پذیر شد. به تدریج با پیشرفته تر شدن روش های ساخت، پوشش های شفافی به قرص های آسپیرین اضافه شد تا افراد راحت تر بتوانند آن را قورت دهند. به علاوه انواع جویدنی آن به نام آسپیرین بچه نیز تولید و به بازار عرضه شد.
 
● فراز و فرود آسپیرین
در دهه ۷۰ میلادی، دانشمندان نحوه عملکرد آسپیرین را شناختند. آنها فهمیدند آسپیرین با جلوگیری از تولید موادشیمیایی ای به نام «پروستاگلاندین»ها که در ایجاد التهاب نقش دارند، مانع بروز التهاب و درد می شود اما به تدریج و با ساخته شدن مسکن های جدید، مثل استامینوفن و پروفن در اواسط قرن ۲۰، آسپیرین تا حدی شهرت خود را از دست داد و کمتر به عنوان مسکن درد به کار می رفت. بعد از گذشت چند سال، بعضی پزشکان متوجه خاصیت دیگر آسپیرین شدند؛ بیمارانی که برای درمان از آسپیرین استفاده می کردند، کمتر دچار سکته های قلبی و مغزی می شدند! تحقیقات زیادی روی این خاصیت جدید آسپیرین انجام شد و خاصیت ضدانعقادی آن موردتوجه قرار گرفت. درنهایت معلوم شد مصرف آسپیرین با مقدار کم (همان آسپیرین بچه) در طولانی مدت، خطر بیماری های لخته ای مانند سکته را کاهش می دهد. در حالت عادی، پلاکت ها مسوول ساخت لخته در دیواره رگ ها هستند. گاهی این لخته بزرگ می شود و جریان خون را مسدود می کند و سکته اتفاق می افتد اما مصرف آسپیرین با رقیق کردن خون و جلوگیری از ایجاد لخته، می تواند مانع بروز سکته و حمله های قلبی شود. پس از شناخت این خاصیت آسپیرین، دوباره این دارو محبوبیت خود را به دست آورد و فروش و مصرف آن به شدت اوج گرفت. در دهه ۸۰ میلادی، آسپیرین، علاوه بر آثار ضددرد و التهاب، به عنوان دارویی نجات بخش در جهان معرفی شد و سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) نیز مصرف آن را با مقدار پایین برای کم کردن خطر سکته های قلبی و مغزی تایید کرد و همچنان هم مصرف آن در دنیا رواج دارد.
 
● آسپیرین؛ همه فن حریف
آسپیرین، مسکن و ضددردی است که در درمان دردهای کند و ضربان دار ملایم تا متوسط موثر است اما در دردهای عضلانی و گرفتگی های عضلات چندان کارایی ای ندارد. در درمان میگرن، معمولا آسپیرین خط اول درمان است. در حال حاضر، علاوه بر آسپیرین، مخلوط آن با کافئین، آسپیرین با کدئین و آسپیرین با استامینوفن و کافئین هم ساخته شده است که کارایی بسیار خوبی دارند. بعضی انواع آن دارای پوشش محافظ معده هستند و به جای بازشدن در معده، در روده باز می شوند و درنتیجه کمتر باعث بروز ناراحتی های معده خواهند شد.
 
آسپیرین علاوه بر اثر ضددرد، در درمان تب و بیماری های التهابی مثل آرتریت روماتویید هم به کار می رود. این دارو به دلیل خاصیت ضدانعقادی و رقیق کردن خون، باعث کم شدن خطر سکته در بیماران مستعد هم می شود. به طوری که به بیماران توصیه می شود بعد از عمل بای پس قلب یا گذاشتن استنت، برای مدتی آسپیرین مصرف کنند. البته این مصارف آسپیرین باید حتما تحت نظر و با توصیه پزشک معالج باشد.
 
دانشمندان به تازگی مشغول تحقیق روی خواص ضدسرطانی آسپیرین هم هستند. در سال ۲۰۱۰ محققان دریافتند مصرف مداوم آسپیرین، خطر بروز سرطان پستان در زنان و سرطان پروستات در مردان را کاهش می دهد. به علاوه در برابر سرطان دهان، حلق، مری و روده نیز از بدن محافظت می کند. البته هنوز در مورد این خواص آسپیرین در میان محققان بحث وجود دارد.
 
عده ای از محققان نیز معتقدند مصرف آسپیرین باعث کم شدن احتمال بروز آب مروارید در بیماران دیابتی می شود و حتی در مورد ارتباط آسپیرین با کم شدن بروز آلزایمر، پارکینسون و آسم هم بررسی هایی شده است که البته همه آنها هنوز جای بررسی بیشتر دارند.
باوجود همه معجزاتی که به آسپیرین نسبت داده می شود، پزشکان می گویند: «هنوز در مرحله ای نیستیم که به همه مردم، مصرف روزانه آسپیرین را توصیه کنیم. برای این کار به تحقیقات بیشتر در مورد تاثیر و عوارض جانبی آن در درازمدت نیاز داریم.»
 
آیدا روشن ضمیر
کلیدواژه:

توضیح: نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاههای 'سلامت ۱۱۸' نمی باشد.

سلامت ۱۱۸: مرجع سلامت جسم و روان: پزشکی، روانشناسی، تغذیه، ورزش و زیبایی

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های سلامت ۱۱۸

"میگرن" شایع‌ترین علت سردرد در کودکان

بهترین زمان تزریق بوتاکس چه سنی است؟

خنک ماندن در هوای گرم با مصرف 8 گزینه غذایی کم قند!

علت کرخت و بی حس شدن دستها در خواب

گزیده دیوان ملک‌الشعرای بهار منتشر شد

تصویر جذاب یک کهکشان ستاره‌دار کوتوله

استفاده از فناوری هوش مصنوعی برای بررسی بهتر بیماری‌ها

افزایش ابتلا به افسردگی و اضطراب در مردم ساکن مناطق جنگی

از خواص درمانی گوجه سبز چه می دانید؟

۱۰ مهارتی که باید به کودکانتان بیاموزید

یک مشکل زنانه: عفونت رحم پس از زایمان

«فرانکو زفیرلی» درگذشت

شفق قطبی از منظر ایستگاه فضایی بین المللی

درمان اوتیسم با کمک اصلاح ژن

مراقبت‌های تابستانی برای پوست!

بهترین ورزش ها برای سلامت مغز کدامند

فرمول مصرف میوه و سبزیجات در مبتلایان به فشار خون

آپاندیسیت را از کجا بشناسیم؟

فروش میلیون دلاری اولین نقاشی «تن‌تن»

ایکس‌باکس بازی روی گوشی!

تشخیص به موقع اختلال ۲ قطبی با بررسی الگوهای فعالیت مغز

عوارض کراتینه کردن موها

بهترین زمانی که باید کودکان دفع ادرار کنند

معرفی میوه‌هایی که دیوانه‌وار چربی‌ها را می‌سوزانند

در گرما « خنک» بمانید!

سلامت ۱۱۸ در شبکه های اجتماعی