1396/5/22 356

به‌لحاظ تربیتی، اوان کودکی دوره‌ای بسیار مهم و حساس است.

کودکی گمشده در تربیت‌های ناصحیح


فریبرز محمدی‌ فارسانی: به‌لحاظ تربیتی، اوان کودکی دوره‌ای بسیار مهم و حساس است؛ چراکه بنیان‌های ادامه زندگی در این دوره شکل می‌گیرند. اوان کودکی، به دوره‌ای از زندگی هر فرد از تولد تا هشت‌سالگی گفته می‌شود و مقصود از تربیت اوان کودکی، فراهم‌کردن محیطی است که در آن تمامی عناصر و فرایندها به شکل قصدمندانه، رشد سالم و مناسب کودکان را در ابعاد مختلف رشدی (حرکتی، زبانی، شناختی، عاطفی و اجتماعی)، تسهیل و تسریع می‌کنند.
 
به‌لحاظ تربیتی، اوان کودکی دوره‌ای بسیار مهم و حساس است؛ چراکه بنیان‌های ادامه زندگی در این دوره شکل می‌گیرند. درواقع، اوان کودکی زمانی است که در آن، زیربنای‌ توانایی‌ها و مهارت‌های مورد نیاز انسان در دوره‌های بعدی زندگی ایجاد می‌شوند. براساس تحقیقات، ویژگی‌هایی که کودکان در این دوره، از تعاملات و تجارب خود در محیط کسب می‌کنند، گاه تا پایان عمر باقی می‌مانند و خود این ویژگی‌ها، در کیفیت مراحل بعدی زندگی آنان، از تحصیلات ابتدایی گرفته تا دوران بزرگ‌سالی اثرگذارند.

براین‌اساس، نقش تربیت اوان کودکی، توسعه محیطی است که به صورت نظام‌مند و هدفمند بتواند رشد کودک را در ابعاد مختلف مورد حمایت قرار دهد. از آنجا که در مقوله تربیت، به‌ویژه در اوان کودکی، عوامل و مؤلفه‌های بسیاری نقش دارند، محیط موردنظر برنامه‌های تربیتی اوان کودکی دارای ماهیتی چندوجهی و بسیار پیچیده است. از جمله‌ مؤلفه‌های اثرگذار بر چنین محیطی، می‌توان به کودک و ویژگی‌های فردی او، خانواده، فرهنگ، ویژگی‌های جامعه، سیاست‌ها و برنامه‌های آموزشی و درسی اشاره کرد که هرکدام از این مؤلفه‌ها، دارای عناصر مختلفی است.

با توجه به این مؤلفه‌ها، برنامه‌های تربیت اوان کودکی می‌توانند بسیار متنوع باشند و هرکدام با توجه به شرایط ویژه خود طراحی شوند؛ اما فارغ از اینکه هرکدام از این برنامه‌ها براساس کدام الزامات طراحی شده‌اند، هدف اصلی همه آنها به‌فعلیت‌رساندن حداکثری ظرفیت‌های رشدی بالقوه هر کودک به‌منزله انسانی منحصربه‌فرد است. منظور از عبارت منحصربه‌فرد، این است که هر کودک دارای ظرفیت‌ها و ویژگی‌های مخصوص به خود است و تربیت اوان کودکی، محیط انعطاف‌پذیری را فراهم می‌آورد که هر کودک با توجه به این ظرفیت‌ها و ویژگی‌ها رشد می‌کند.

پژوهش‌های اخیر در حوزه علوم شناختی نیز مؤید این ادعاست که هر کودک، منحصربه‌فرد است؛ براساس نتایج پژوهش‌ها، مسیرهای عصبی مغز افراد متفاوت است؛ چراکه تجارب هر فرد در طول زندگی، بسیار متفاوت از تجارب هر فرد دیگری است. از آنجا که مسیرهای عصبی جدید براساس مسیرهای قبلی تشکیل می‌شوند، لازم است تجارب جدیدی که کودک در برنامه‌های تربیتی اوان کودکی در معرض آنها قرار می‌گیرد براساس تجارب قبلی طراحی شوند. در نتیجه، در تربیت اوان کودکی، بهترین برنامه‌ها آنهایی هستند که به صورت فردی طراحی می‌شوند. طراحی چنین برنامه‌هایی به معنای ایزوله‌کردن هر کودک نیست؛ بلکه به این معناست که تمامی تجارب و فرصت‌های فردی و گروهی هر کودک در یک برنامه تربیتی، بر مبنای ویژگی‌ها و ظرفیت‌های خاص آن کودک طراحی می‌شوند.

*پژوهشگر مؤسسه «مطالعات کودکی مدرس»
منبع
شرق

توضیح: نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاههای 'سلامت ۱۱۸' نمی باشد.

سلامت ۱۱۸: مرجع سلامت جسم و روان: پزشکی، روانشناسی، تغذیه، ورزش و زیبایی

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های سلامت ۱۱۸

ارتباط میزان افسردگی با بیماری قلبی و سکته

از کجا بفهمم بینائی فرزندم مشکل دارد؟

پسوریازیس نباید با اگزما اشتباه گرفته شود

آیا همراه غذا «آب» بخوریم؟

تهیه‌کننده «گلادیاتور» و «فهرست شیندلر» درگذشت

وقتی هوش مصنوعی روانشناسی را متحول می‌کند

برداشت محصول در ایستگاه فضایی بین‌المللی!

سلاح‌های کودکانه برای سرپیچی از والدین

ورزش به پیشگیری از افسردگی کمک می کند

عفونت‌های گوارشی را جدی بگیرید

موج جدید نگرانی در مورد ذرت‌های سمی

نمایشگاهی برای چهاردهمین سالگرد مرتضی ممیز

آزمایش ربات‌های خودران توسط "گوگل روسیه"

هوش مصنوعی مکان و زمان رعد و برق را پیش‌بینی می‌کند

8 علامت خطر در زمان انتخاب مشاور

فشار خون؛ بی‌نشان مرگبار

تاثیر گران ترین ادویه جهان در کاهش افسردگی

فعالیت بدنی خطر شکستگی استخوان را در زنان یائسه کاهش می‌دهد

برگزاری شب «ژان کلود کریر»

ربات‌های پستچی مسیرها را بهتر پیدا می‌کنند

بررسی امکان پرورش رگ‌های خونی در فضا

چگونه حامی فرد مبتلا به افسردگی باشیم؟

با موی خیس نخوابید!

خونریزی‌‌های غیر طبیعی رحمی

۵ دمنوش‌ ساده برای سم‌زدایی از ریه

سلامت ۱۱۸ در شبکه های اجتماعی